X

خبر


تاریخ ثبت خبر: 1397/8/12
کد خبر: 46072
تعداد بازدید: 9 بار
نسخه چاپی print
رصدخانه شهری چیست؟

رصدخانه، مکانی برای ایجاد چرخه تولید و هم‌افزایی دانش در حیطه مدیریت شهری است. از نظر مرکز اسکان بشر سازمان ملل متحد، رصدخانه شهری شبکه‌ای بومی و شهری از سازمان‌ها و ارگان‌هایی است که ...

مسئولیت تهیه، تحلیل، تجزیه و انتشار اطلاعات با استفاده از مجموعه‌ شاخص‌های تعریف شده را دارد و در عین حال منعکس کننده اولویت‌های پیشرفت و توسعه پایدار است.
رصدخانه شهری از دید سازمانهای بین المللی مکاني براي بهره‌مندي از کلية آمار و اطلاعات و شاخص‌هاي مورد نياز در حيطة مديريت شهري با بهره‌گيري از زيرساخت‌هاي مکان محور است.همچنین مکاني براي هم‌انديشي تمامي لايه‌هاي خدمات‌ رسان و تصميم ساز  مديريت شهري و مکاني براي تجميع اطلاعات شهر در بستر زمان براي تشکيل انباره داده مديريت شهري است.
تاریخچه
تاسیس رصدخانه مديريت شهري اولين بار در دهة 70 ميلادي مورد توجه  سازمان‌هاي بين‌المللي قرار گرفت و در دهة 90 بصورت جدي در دستور کار مرکز اسکان بشر سازمان ملل متحد قرار گرفته است.
پروژه رصدخانه شهری جهانی با هدف ارتقای شاخص‌هاي توسعة شهري در دنیا و پایش و ارزیابی شهرها، نقطه اتصال رصدخانه های دنیا و یکی از زیر مجموعه‌های مرکز اسکان بشر سازمان ملل متحد است.
نگاهی به تجربیات جهانی در رصد شهرها
طبق اعلام مرکز اسکان بشر سازمان ملل متحد یا تا کنون شهرهاي 54کشور دنيا شامل 18 کشور توسعه يافته، 20 کشور در حال توسعه و 6 کشور آفريقايي و در مجموع 200 شهر در دنیا به صورت رسمي به برنامة ايجاد رصدخانه جهاني از طريق ايجاد رصدخانه در شهرهاي خود پيوسته‌اند. از بهترين نمونه‌هاي رصدخانه‌هاي شهري مي‌توان به رصدخانة ونکور، تورنتو، ملبورن، جده، کیپ تاون، بوگوتا، نایروبی و لاهور و رصدخانه ملي ژاپن و هند اشاره کرد.
تاریخچه تهران
تاسیس رصدخانه شهری تهران در سال 86 و پس از تشکیل کمیته راهبری اجلاس کمیسیون 5 متروپلیس در تهران به سازمان فناوری اطلاعات و ارتباطات شهرداری تهران سپرده شد.
تدوين و شناسايي شاخصها
سازمان فناوری اطلاعات و ارتباطات شهرداری تهران، مبانی ایجاد رصدخانه شهری تهران را براساس شناخت مفاهیم بین المللی رصدخانه ها، توانمندی‌ها و بومی سازی شاخص‌ها در محدودة مديريت شهرداري و شهر تهران تدوین نمود.  
مطالعات تطبيقي و رویکردها
امروزه سازمان‌های بین‌الملی، منطقه‌ای و محلی زیادی هستند که به دلیل نیاز به اطلاعات شهرها در زمینه‌های مختلف، دست به جمع‌آوری اطلاعات مورد نیاز خود مبتنی بر شاخص‌های ویژه¬ای نموده‌اند.
سازمان فناوری اطلاعات و ارتباطات شهرداری تهران دست به انجام مطالعات تطبیقی درباره رویکردهای جهانی تاسیس رصدخانه شهری زد و به گردآوري و دسته‌بندي این مطالعات در رصد شهرهاي دنيا پرداخت. از جمله رويکردهای اهداف توسعة هزاره سازمان ملل متحد، مرکز اسکان بشر سازمان ملل متحد، ارزيابي کيفيت زندگي موسسة بين‌المللي مرکر، شهر هوشمند اتحاديه اروپا، کميتة بحران جمعيت ملل متحد، بانک توسعه آسيايي و سنجش کيفيت زندگي موسسه جکسون ويل را بررسی کرد.
سازمان پس از بهره‌گیری از تجربیات جهانی در تاسیس رصدخانه به این نتیجه رسید که رویکرد مرکز اسکان بشر سازمان ملل متحد به ساختاری که هم اکنون در حوزه مدیریت شهری تهران موجود است نزدیک بوده.  ضمن اینکه با توجه به ماهیت مکانی شهر، استفاده حداکثری از بستر اطلاعات مکانی بیشتر مد نظر قرار گرفت.
کارکردهای رصدخانه در شهر تهران
رصدخانه شهری تهران محلی برای رصد آمار و اطلاعات، شاخص‌ها و بررسی و تحلیل تغییرات و موجودیت های شهر تهران است که امکان مشاهده آنها در کنار یکدیگر را برای مدیریت بهتر شهر در اختیار تصمیم گیران قرار میدهد. شاخص هایی مانند کیفیت زندگی شهروندان، زیرساخت‌های شهری، اثرات تصمیم‌های مدیریتی بر پیکره شهر، وضعیت ساخت و ساز ، کیفیت سازه‌ای، وضعیت حمل و نقل. پس می‌توان گفت رصدخانه شهری نه به آسمان، بلکه به تهران و تمامی مؤلفه‌هایی که در این شهر موجود است، می‌نگرد.
رصدخانه شهری تهران با هدف پایش تهران و نظارت و کنترل بر امور مدیریت شهری به وجود آمده است. پایش طرح تفصیلی شهر تهران یکی از کارکردهایی است که برای رصدخانه شهری تهران در نظر گرفته شده است. برای اولین بار در شهرداری تهران تصمیم گرفته شد که طرح تفصیلی را نه در انتها و بعد از مشاهده اتفاقات شهر بلکه در حین انجام آن رصد نمایند.
رصدخانه علاوه بر ارائه وضعیت شهری، می‌تواند مرکزی برای هم‌اندیشی نخبگان مدیریت شهری باشد و بستری مناسب برای جمع آوری، ارائه و استفاده از اطلاعات یکپارچه سازمان ها و ارگان های مختلف سهیم در حوزه مدیریت شهری است.
رصدخانه می‌تواند برای شهر تهران به زیرمجموعه¬ای از انبار داده (data mart) تبدیل شده و محل تجمیع و تلاقی اطلاعات از مجموعه مدیریت شهری باشد.
شعار رصدخانه‌ها «اطلاعات بهتر برای شهرهای بهتر» است. بنابراین رصدخانه محلی است که در آن از اطلاعات گذشته، برای امروز و آینده‌ای بهتر استفاده می‌شود در نتیجه با راه اندازی رصدخانه نحوه استفاده درست، به روز و بهینه از اطلاعات و بهره برداری از آن توسط مدیران شهری برای ساخت شهری بهتر تسهیل می شود.
مدل مفهومی رصدخانه
دستگاه‌های اجرایی دخیل در امر مدیریت شهری، نمایندگانی را به شهرداری تهران معرفی می‌کنند تا به عنوان رابط مجموعه خود برای تبادل اطلاعات در رصدخانه شهری مستقر شوند. اطلاعات مورد نیاز مدیران شهری در بانک اطلاعات موقت جمع‌آوری می‌شود. بدیهی است که هر نهادی اطلاعات را با توجه به نیاز خود جمع‌آوری می‌کند. برای یکپارچه شدن این اطلاعات، صحت سنجی و داده پیرایی و تلخیص آن امری ضروری است.. در نهایت شناسنامه‌ای از شاخص‌ها تهیه می‌شود تا این اطلاعات با یکدیگر همخوانی لازم را پیدا کنند. پس از این مراحل، بانک اطلاعاتی شاخص‌ها با توجه به نیاز مدیران، تصمیم سازان، شهروندان، پژوهشگران، دانشگاهیان و سازمان‌های ملي و بین‌المللی شکل میگیرد و در رصدخانه شهری تهران که به نوعی زیرمجموعه¬ای از انبار داده (data mart) این شهر به شمار می‌رود تجمیع می‌شود. انبارة دادة شهر تهران يا (Data warehouse) نیز محلی برای تجمیع داده‌های بانک اطلاعاتی شاخص‌ها و رصدخانه برای سال‌های آینده و برنامه‌ریزی‌های دراز مدت شهری است. به این ترتیب، چرخه مدل مفهومی رصدخانه به طور مداوم در گردش است. از نیازها و تعریف مسئله شروع می‌شود و به تجمیع اطلاعات و تهیه شاخص‌ها می‌رسد و در رصدخانة شهری تهران جمع‌آوری شده و تصمیم‌سازی و مدیریت شهر را تسهیل می‌نماید. نتیجه گردش این چرخه، انباشت اطلاعاتی در انبارة دادة شهر تهران است که همچون يک موزه اطلاعاتی برای آینده این شهر باقی خواهد ماند.
مسئولیت تهیه، تحلیل، تجزیه و انتشار اطلاعات با استفاده از مجموعه‌ شاخص‌های تعریف شده را دارد و در عین حال منعکس کننده اولویت‌های پیشرفت و توسعه پایدار است.
رصدخانه شهری از دید سازمانهای بین المللی مکاني براي بهره‌مندي از کلية آمار و اطلاعات و شاخص‌هاي مورد نياز در حيطة مديريت شهري با بهره‌گيري از زيرساخت‌هاي مکان محور است.همچنین مکاني براي هم‌انديشي تمامي لايه‌هاي خدمات‌ رسان و تصميم ساز  مديريت شهري و مکاني براي تجميع اطلاعات شهر در بستر زمان براي تشکيل انباره داده مديريت شهري است.
تاریخچه
تاسیس رصدخانه مديريت شهري اولين بار در دهة 70 ميلادي مورد توجه  سازمان‌هاي بين‌المللي قرار گرفت و در دهة 90 بصورت جدي در دستور کار مرکز اسکان بشر سازمان ملل متحد قرار گرفته است.
پروژه رصدخانه شهری جهانی با هدف ارتقای شاخص‌هاي توسعة شهري در دنیا و پایش و ارزیابی شهرها، نقطه اتصال رصدخانه های دنیا و یکی از زیر مجموعه‌های مرکز اسکان بشر سازمان ملل متحد است.
نگاهی به تجربیات جهانی در رصد شهرها
طبق اعلام مرکز اسکان بشر سازمان ملل متحد یا تا کنون شهرهاي 54کشور دنيا شامل 18 کشور توسعه يافته، 20 کشور در حال توسعه و 6 کشور آفريقايي و در مجموع 200 شهر در دنیا به صورت رسمي به برنامة ايجاد رصدخانه جهاني از طريق ايجاد رصدخانه در شهرهاي خود پيوسته‌اند. از بهترين نمونه‌هاي رصدخانه‌هاي شهري مي‌توان به رصدخانة ونکور، تورنتو، ملبورن، جده، کیپ تاون، بوگوتا، نایروبی و لاهور و رصدخانه ملي ژاپن و هند اشاره کرد.
تاریخچه تهران
تاسیس رصدخانه شهری تهران در سال 86 و پس از تشکیل کمیته راهبری اجلاس کمیسیون 5 متروپلیس در تهران به سازمان فناوری اطلاعات و ارتباطات شهرداری تهران سپرده شد.
تدوين و شناسايي شاخصها
سازمان فناوری اطلاعات و ارتباطات شهرداری تهران، مبانی ایجاد رصدخانه شهری تهران را براساس شناخت مفاهیم بین المللی رصدخانه ها، توانمندی‌ها و بومی سازی شاخص‌ها در محدودة مديريت شهرداري و شهر تهران تدوین نمود.  
مطالعات تطبيقي و رویکردها
امروزه سازمان‌های بین‌الملی، منطقه‌ای و محلی زیادی هستند که به دلیل نیاز به اطلاعات شهرها در زمینه‌های مختلف، دست به جمع‌آوری اطلاعات مورد نیاز خود مبتنی بر شاخص‌های ویژه¬ای نموده‌اند.
سازمان فناوری اطلاعات و ارتباطات شهرداری تهران دست به انجام مطالعات تطبیقی درباره رویکردهای جهانی تاسیس رصدخانه شهری زد و به گردآوري و دسته‌بندي این مطالعات در رصد شهرهاي دنيا پرداخت. از جمله رويکردهای اهداف توسعة هزاره سازمان ملل متحد، مرکز اسکان بشر سازمان ملل متحد، ارزيابي کيفيت زندگي موسسة بين‌المللي مرکر، شهر هوشمند اتحاديه اروپا، کميتة بحران جمعيت ملل متحد، بانک توسعه آسيايي و سنجش کيفيت زندگي موسسه جکسون ويل را بررسی کرد.
سازمان پس از بهره‌گیری از تجربیات جهانی در تاسیس رصدخانه به این نتیجه رسید که رویکرد مرکز اسکان بشر سازمان ملل متحد به ساختاری که هم اکنون در حوزه مدیریت شهری تهران موجود است نزدیک بوده.  ضمن اینکه با توجه به ماهیت مکانی شهر، استفاده حداکثری از بستر اطلاعات مکانی بیشتر مد نظر قرار گرفت.
کارکردهای رصدخانه در شهر تهران
رصدخانه شهری تهران محلی برای رصد آمار و اطلاعات، شاخص‌ها و بررسی و تحلیل تغییرات و موجودیت های شهر تهران است که امکان مشاهده آنها در کنار یکدیگر را برای مدیریت بهتر شهر در اختیار تصمیم گیران قرار میدهد. شاخص هایی مانند کیفیت زندگی شهروندان، زیرساخت‌های شهری، اثرات تصمیم‌های مدیریتی بر پیکره شهر، وضعیت ساخت و ساز ، کیفیت سازه‌ای، وضعیت حمل و نقل. پس می‌توان گفت رصدخانه شهری نه به آسمان، بلکه به تهران و تمامی مؤلفه‌هایی که در این شهر موجود است، می‌نگرد.
رصدخانه شهری تهران با هدف پایش تهران و نظارت و کنترل بر امور مدیریت شهری به وجود آمده است. پایش طرح تفصیلی شهر تهران یکی از کارکردهایی است که برای رصدخانه شهری تهران در نظر گرفته شده است. برای اولین بار در شهرداری تهران تصمیم گرفته شد که طرح تفصیلی را نه در انتها و بعد از مشاهده اتفاقات شهر بلکه در حین انجام آن رصد نمایند.
رصدخانه علاوه بر ارائه وضعیت شهری، می‌تواند مرکزی برای هم‌اندیشی نخبگان مدیریت شهری باشد و بستری مناسب برای جمع آوری، ارائه و استفاده از اطلاعات یکپارچه سازمان ها و ارگان های مختلف سهیم در حوزه مدیریت شهری است.
رصدخانه می‌تواند برای شهر تهران به زیرمجموعه¬ای از انبار داده (data mart) تبدیل شده و محل تجمیع و تلاقی اطلاعات از مجموعه مدیریت شهری باشد.
شعار رصدخانه‌ها «اطلاعات بهتر برای شهرهای بهتر» است. بنابراین رصدخانه محلی است که در آن از اطلاعات گذشته، برای امروز و آینده‌ای بهتر استفاده می‌شود در نتیجه با راه اندازی رصدخانه نحوه استفاده درست، به روز و بهینه از اطلاعات و بهره برداری از آن توسط مدیران شهری برای ساخت شهری بهتر تسهیل می شود.
مدل مفهومی رصدخانه
دستگاه‌های اجرایی دخیل در امر مدیریت شهری، نمایندگانی را به شهرداری تهران معرفی می‌کنند تا به عنوان رابط مجموعه خود برای تبادل اطلاعات در رصدخانه شهری مستقر شوند. اطلاعات مورد نیاز مدیران شهری در بانک اطلاعات موقت جمع‌آوری می‌شود. بدیهی است که هر نهادی اطلاعات را با توجه به نیاز خود جمع‌آوری می‌کند. برای یکپارچه شدن این اطلاعات، صحت سنجی و داده پیرایی و تلخیص آن امری ضروری است.. در نهایت شناسنامه‌ای از شاخص‌ها تهیه می‌شود تا این اطلاعات با یکدیگر همخوانی لازم را پیدا کنند. پس از این مراحل، بانک اطلاعاتی شاخص‌ها با توجه به نیاز مدیران، تصمیم سازان، شهروندان، پژوهشگران، دانشگاهیان و سازمان‌های ملي و بین‌المللی شکل میگیرد و در رصدخانه شهری تهران که به نوعی زیرمجموعه¬ای از انبار داده (data mart) این شهر به شمار می‌رود تجمیع می‌شود. انبارة دادة شهر تهران يا (Data warehouse) نیز محلی برای تجمیع داده‌های بانک اطلاعاتی شاخص‌ها و رصدخانه برای سال‌های آینده و برنامه‌ریزی‌های دراز مدت شهری است. به این ترتیب، چرخه مدل مفهومی رصدخانه به طور مداوم در گردش است. از نیازها و تعریف مسئله شروع می‌شود و به تجمیع اطلاعات و تهیه شاخص‌ها می‌رسد و در رصدخانة شهری تهران جمع‌آوری شده و تصمیم‌سازی و مدیریت شهر را تسهیل می‌نماید. نتیجه گردش این چرخه، انباشت اطلاعاتی در انبارة دادة شهر تهران است که همچون يک موزه اطلاعاتی برای آینده این شهر باقی خواهد ماند.



print
rating
  نظرات

 

ارتباطات مردمی


آپارات   شهرداری منطقه14:

aparat.com/region14

اینستاگرام   شهرداری منطقه14:

regionn14

انتقادات و پیشنهادات

نظــــرســنـجـــی

راه های ارتباط با شهرداری منطقه 14

بزرگراه محلاتی، نبرد جنوبی، بعد از چهار راه زمزم

96040900-96040000

9601022

Info.region14@tehran.ir

1777683193

ساعت کاری شهرداری منطقه 14:

شنبه تا چهارشنبه 8 الی 16:30

چهارشنبه 8 الی 15:15